خرید بک لینک

مدیریت، فرایند به کارگیری مؤثر و کارآمد منابع مادی و انسانی در برنامهریزی، سازماندهی، بسیج منابع و امکانات، هدایت و کنترل است که برای دستیابی به اهداف سازمانی و بر اساس نظام ارزشی مورد قبول صورت میگیرد.

تعاریف مدیریت

تاکنون تعاریف متعددی برای عبارت مدیریت ارائه شده است. برخی از مهمترین تعاریفی که در این زمینه ارایه شده است به قرار زیر است:

  • هنر انجام امور بهوسیله دیگران
  • علم و هنر هماهنگی کوششها و مساعی اعضای سازمان و استفاده از منابع برای نیل به اهداف سازمانی
  • انجام وظایف برنامهریزی، سازماندهی، رهبری، هماهنگی و کنترل
  • فرآیندی که طی آن تصمیمگیری در سازمانها صورت میپذیرد
  • بازی کردن نقش رهبر، منبع اطلاعاتی، تصمیمگیرنده و رابط برای اعضای سازمان

مدیریت امروز:

كاركرد اوليه مدیریت كتابخانهها گردآوري و تنظيم مواد، تسهيل گردش آنها، و تا حدي كمك به استفادهكنندگان بوده است. اين كاركردهاي اوليه در فعاليتهاي سازماني كتابخانههاي امروزي نيز ديده ميشوند، اما چنانچه بخواهيم اداره كتابخانه مدرن را در چارچوب حيات سازماني معاصر تعريف كنيم، در اين صورت قرن 19 را ميتوان آغاز مديريت كتابخانه دانست.

قرن .19 در قرن 19 به چند سبب شرايط مناسب تولد مديريت كتابخانه مدرن فراهم شد. نخست آنكه، در نتيجه تغييرات اساسي در صنعت چاپ و آسان شدن توليد كتاب ارزان و فراوان، مواد خواندني بيشتر در اختيار مردم قرار گرفت. در شهرهاي بزرگ اروپا و امريكا كه در آن زمان نيز مراكز تجاري و اقتصادي بودند، دولتها درهاي كتابخانهها را به روي عموم مردم باز كردند. اصلاحاتي كه در آغاز قرن نوزدهم در دانشگاههاي آلمان صورت گرفت موجب اهميت يافتن كتابخانههاي اين دانشگاهها شد. تقليد از اين اصلاحات در امريكا موجب شد كه انجام پژوهش شرط اشتغال اعضاي هيئت علمي در دانشگاه شود. اين امر به رشد كتابخانههاي دانشگاهي بسيار مدد رساند، بهطوري كه در پايان اين قرن كتابخانههاي بزرگ دانشگاهي در امريكا شكل گرفتند. همچنين، با افزايش نياز به نيروي كار ماهر، نياز به كادر مديريتي كه توانايي سرپرستي داشته باشد، پديد آمد. بدينترتيب، تربيت و آموزش مدير در بخش خصوصي و به تبع آن در بخش دولتي، و سپس در سازمانهاي خدماتي عمومي رواج يافت.

دو نظريهپرداز مهم كه هر دو در قرن 19 به دنيا آمدند، سهم بزرگي در تغيير درك ما از مديريت داشتهاند: يكي ماكس وِبِر (1864-1920) در اروپا، و ديگر فردريك تيلور (1856-1915) در امريكا. آثار اين دو تن در باب سازماندهي كار و اداره سازمانها بسيار تعيينكننده از كار درآمد. ما نظريهپردازي در باب سازمان بوروكراتيك و فهم آن را مديون وبر هستيم. سازمان بوروكراتيك آن است كه بهصورت سلسله مراتبي كار ميكند، و شايستگي در آن ملاك استخدام و ترفيع است، و به جهت آنكه امور در آن يك شكل انجام گيرد با قواعد و مقررات سازماني اداره ميشود.

همچنين، سازمان بوروكراتيك به واحدهايي تقسيم ميشود كه بر اساس شباهت مجموعه و مسئوليتها از يكسو، و شهامت تواناييها و مهارتهاي كاركنانشان از سوي ديگر مشخص ميشوند. دين ما به تيلور در آن است كه وي اصول مديريت علمي را تدوين كرد كه هدف آن تضمين بالاترين حد كارآيي و خوشبختي براي كارگر و كارفرما بود. بسياري معتقدند كه انديشه تيلور آغازگر نظريههاي سازماني مدرن و تصميمگيري است

در مطالعات مدیریت امروز بسیاری از نظریهها از ترکیب تئوریهای کلاسیکها و نئوکلاسیکها شکل گرفته است. پیروان جدید جنبش مدیریت علمی بر تصمیمگیریهای علمی، به کارگیری رایانه و ابزارهای تصمیمگیری تأکید دارند. گروه نظریهپردازان امروزی روابط انسانی، از بهبود و بازسازی سازمان صحبت میکنند و جای اصولگرایان را کسانی گرفتهاند که معتقدند قبل از آنکه بتوان به اصولی پایبند شد لازم است مدیران زیادی را به طور عملی مورد مطالعه قرار داد نظریات این دوره را میتوان به دستههای زیر تقسیم کرد:

  • نگرش کمی مدیریت، که هدفش کاربرد روش علمی برای حل مسائل فنی در سطح وسیع است. مدیریت کمی سه شاخهٔ اصلی دارد: علم مدیریت یا تحقیق در عملیات، مدیریت عملیاتی و سیستمهای اطلاعاتی مدیریت
  • نگرش سیستمی، که تقریباً از دههٔ ۱۹۶۰ در مدیریت مرسوم شد. طرفداران این نظریه معتقدند نگرش سیستمی بهترین طریق برای وحدت بخشیدن به مفاهیم و نظریههای مدیریت و دستیابی به نظریهای جامع است.
  • نگرش اقتضایی. اساس این نگرش که به آن نگرش موقعیتی نیز گفته میشود بر این استوار است که یک الگوی مدیریت برای همهٔ موقعیتها بهعنوان بهترین راه وجود ندارد. وظیفهٔ مدیر این است که تعیین کند چه روشی، در چه موقعیت خاصی، تحت چه شرایط ویژهای و در چه زمان بخصوصی بهترین زمینه را برای نیل به اهداف مدیریت فراهم میکند.
  • جنبش جدید روابط انسانی. در طول بیست سال گذشته نظریههای دیگری در مدیریت معاصر با نگرش روابط انسانی پدید آمده است که از این قبیل نظریهها میتوان به نظریه z اشاره کرد.

وظایف مدیر

پیتر دراکر، وظیفه مدیران را بازاریابی و نوآوری میدانددر عین حال، متون جدیدتر عمده وظایف مدیران را برنامهریزی، سازماندهی، رهبری، استخدام و کنترل میدانند.برخی از منابع، استخدام را از فهرست فوق حذف کردهاند و برخی نیز هماهنگی را جایگزین آن نمودهاند

اول- برنامهریزی :

برنامهریزی یا طرحریزی یعنی اندیشیدن از پیش. متخصصین از زوایای متعدد برای برنامهریزی تعاریف متعددی ارائه کردهاند که برخی از آنها از این قرار است:

1. تعیین هدف، یافتن و ساختن راه وصول به آن،

2. تصمیمگیری در مورد اینکه چه کارهایی باید انجام گیرد،

3. تجسم و طراحی وضعیت مطلوب در آینده و یافتن و ساختن راهها و وسایلی که رسیدن به آن را فراهم کند،

4. طراحی عملیاتی که شیئی یا موضوعی را بر مبنای شیوهای که از پیش تعریف شده، تغییر بدهد.

دوم- سازماندهی :

سازماندهی، عمل بازآرایی اجزاء است که بر اساس یک یا چند قاعده صورت میگیرد. در علوم مدیریت سازماندهی را فرآیندی میدانند که طی آن با تقسیم کار میان افراد و گروههای کاری و ایجاد هماهنگی میان آنها، برای کسب اهداف تلاش میشود. در واقع سازماندهی شامل وظایفی است که باید اجرا شود، تشخیص کسانی است که باید اجرا کنند، چگونگی گروهبندی وظایف و تعیین کسانی است که باید گزارش دهند یا گزارش بگیرند. باتوجه به تعریف فوق این فرآیند شامل سه مرحلهٔ زیر است:

1. طراحی و تعریف کارها و فعالیتهای ضروری

2. دستهبندی فعالیتها بر حسب مشاغل و منصبهای سازمانی تعریف شده

3. برقراری رابطه میان مشاغل و منصبهای سازمانی، برای کسب اهداف مشترک.

سوم- رهبری :

در برخی از متون هدایت، یکی از پنج وظیفه اصلی مدیران محسوب میشود. رهبری یعنی هنر نفوذ بر زیردستان بهنحوی که آنها بهصورت داوطلبانه و از روی رغبت فعالیتهای از پیش تعیینشدهای را در چارچوب اهداف معینی انجام دهند. برخی از صاحبنظران، رهبری را یکی از وظایف مدیران قلمداد میکنند درحالیکه در مقابل، برخی، رهبری را بسیار فراتر از مدیریت میدانند و معتقدند که رهبران سازمانها الزاما مدیران سازمانها نیستند.

چهارم- کنترل:

کنترل، تلاش منظمی است در جهت رسیدن به اهداف استاندارد، طراحی سیستم بازخورد اطلاعات، مقایسهٔ اجزای واقعی با استانداردهای از پیش تعیین شده و سرانجام تعیین انحرافات احتمالی و سنجش ارزش آنها بر روند اجرایی که در بر گیرندهٔ حداکثر کارایی است.

چگونه یک مدیر موثر باشیم؟

خواه مدیر کتابخانه باشید و یا هر سازمان دیگری، بدون در نظر گرفتن سن يا تجربه، میxadتوانید با در نظر داشتن فنونی ضروری در برقراری روابط انسانی، مدير موثری باشید. يك مدير خوب هميشه چند راه ويژه برای ايجاد روابط كاری تاثيرگذار با گروه خود دارد. امروز استفاده از اين فنون را در دفتر خود آغاز كنيد خواهید دید که كارمندانتان از شما سپاسگزار خواهند بود.

1. انگیزه فردی افراد یا آنچه را برایشان ویژگی دارد دریابید. این می تواند شامل اقدامات گوناگونی باشد؛ از خرید بلیت مسابقات ورزشی برای علاقمندان به ورزش گرفته تا كشف ساده علایق آنان.

2. ایجاد این گونه روابط شخصی با همكاران و مراجعان موجب ترغیب كار گروهی بیشتر در بین آنان می شود. به قول استیو كارنی نویسنده كتاب وقایع نگار كار گروهی، "امروزه كار گروهی مهم ترین مهارت در محلxadهای كاری به شمار میxadرود و همه مدیران و كارمندان باید بازیكنان یك تیم باشند." پس با گفتگو با كارمندانتان آنان را فعالانه به كار بگیرید، آنان را تشویق کنید تا نظراتشان را ارائه کنند و در کارها و تصمیمات تفكرات گروهتان را در نظر بگیرید.

3. همواره از كار گروهتان قدردانی كنید چون این قدردانی ها در نهایت موجب احترام به مدیریت می شود و همكارانتان را تشویق می کند که كارهای سخت را نیز با رضایت انجام دهند. به نظرات دیگران گوش دهید. استفاده از مشاورهxad ی اعضای مسن تر و با تجربه تر نیز سودمند خواهد بود.

4. نشست های حضوری بسیار مهم هستند. هیچ یك از اقداماتی که در بالا اشاره شد بدون ترتیب دادن نشست هایی با كارمندان امكان پذیر نیست؛ باید برای لحظاتی گذاشتن پست الكترونیكی و پیام های صوتی را کنار گذاشت. برای بررسی جزییات طرح ها و مسایل و راه چاره xadهای دیگر كاری، جلسات حضوری منظم برگزار نمایید. با انجام این كار روابط مهمی را با كارمندانتان برقرار خواهید كرد و آنان تمایل بیشتری به همكاری با شما نشان خواهند داد.

5. مطالعه روزنامه ها، مجلات یا نشریات تجاری می توانند به سادگی در بالابردن دانش مدیریتی به شما كمك كنند.

منشور مدیران موفق

با بررسی رفتار مدیریتی بسیاری از مدیران موفق، نکاتی ارزشمند از نوع مدیریت آنان استخراج میشود که میتوان بهعنوان «منشور مدیران موفق» از آن یاد کرد و افرادیکه تمایل دارند در محیط کار و یا حتی خانوادهی خود، مدیریت مؤثر و موفقی داشته باشند میتوانند این منشور مدیریتی را با سرفصلهای زیر، الگوی خود قراردهند و طعم شیرین مدیریت موفق را حس کنند. مدیران موفق:

- چگونگیِ برنامهریزی برای وقت و مدیریت زمان را میدانند:

مطالعهها نشانمیدهد که مدیران اجرایی، هر 8دقیقه یکبار کارشان دچار وقفه میشود مگر اینکه برای حمایت از خود، تدبیری اندیشیده باشند. این وقفه گاهی یک تلفن است، گاهی منشی یا مسؤول دفتر آنان است بنابراین، پدید آمدن وقفهها، غیرقابل اجتناب میباشد و هرچه یک مدیر اجرایی، پرمشغلهتر و کارش سنگینتر باشد، احتمال تکرار این وقفهها بیشتر خواهد بود.

مدیران موفق، زمان را مدیریت میکنند و براساس یک انضباط شخصی، تمام برنامههای خود را مکتوب و با زمانبندی مشخص پیگیری مینمایند. آنان قدرِ زمان را میدانند و بهعنوان ارزشمندترین سرمایه به آن نگاه میکنند و خود را با موضوعهای جزئی و بیارزش سرگرم نمیکنند. تکنیکهای مدیریت زمان، بسیار ساده است، فقط باید آنها را بهکار بست تا از لحظهها و ثانیههایی که میگذرد، به شکل مطلوبی استفاده کرد. این نکته را یادمان باشد که زمان برای کسی که میترسد، بسیار کند است و برای کسی که وقتش را به بطالت میگذراند، بسیار طولانی و برای کسی که مشغول کار است، بسیار کوتاه میباشد و برای آنهایی که برنامهریزی میکنند، ازلی و ابدی است.

- تصویر شفاف و روشنی از رسیدن به هدف در ذهن دارند:

مدیران موفق، این مهارتها را به کارمندان خود نیز منتقل کردهاند. آنان گاهی در اوج فعالیتها و شاید تنشهای کاری، میایستند و به تصویر زیبای رسیدن به هدف مینگرند. تصویرسازی، سرعت یک مدیر را برای تحقق هدفها و برنامههایش زیاد میکند و باعث میشود شور و هیجان خوبی در محیط کار ایجاد شود. دانشمندان علم روانشناسی، امروزه تصویرسازی را از رموز انسانهای موفق میدانند. متأسفانه بعضی از مدیران گاهی بهقدری مشغول کار و فعالیتهای روزانه میشوند که یادشان میرود قراراست به چه اهدافی برسند و همین سردرگمی، باعث عدم موفقیت آنان میشود و یا ممکن است بهجای تصویرهای شفاف و مثبت، تصویرهای کدر و منفی در ذهن خویش ترسیم کنند که این اقدام نیز ممکن است آنان را در رسیدن به هدفهایشان ناکام بگذارد. یک مدیر موفق، با امید به آینده، تصویر زیبایی از موفقیت در ذهن خویش ترسیم میکند و با اقتدار در مسیر رسیدن به اهداف حرکت میکند.

- نقاط ضعف را میشناسند اما بر نقاط قوت تکیه میکنند:

شناسایی نقاط ضعف و قوت، مقدمهی پیشرفت یک سازمان میباشد. مدیرانی که فقط بر نقاط ضعف تمرکز میکنند، نمیتوانند مدیران موفقی باشند و بهطور دائم روحیهی خود و دیگران را تخریب میکنند. دانستن نقاط ضعف، به یک مدیر کمک میکند تا مسیر اصلی پیشرفت را پیدا کند. داشتن نگاه مثبت به موضوعات، انرژی مضاعفی در مدیر و کارمندان ایجاد مینماید تا بتوانند اقدامهای مؤثری را انجام دهند. بزرگی میگوید: «تفاوت میان شما و من در شنیدن یک چیز است. وقتی که شما صدای بستهشدن دری را میشنوید، من صدای باز شدنش را میشنوم.»

فرصتهایی که برای یک مدیر پیشمیآید، بهسرعت میگذرد. مدیران هوشمند و موفق، از فرصتها به بهترین شکل استفاده میکنند و همواره موجی از امید و روحیه در خود و اطرافیان ایجاد مینمایند و با ارادهای پولادین، نقاط ضعف خود را میپوشانند و نقاط قوت را تقویت میکنند.

- از کارهای کماهمیت دوری میکنند:

یک مدیر اجرایی قوی و موفق، همیشه به کارهای پراهمیت میپردازد و از کارهای کماهمیت و جزئی دوری میکند. او همیشه فکرهای بزرگی دارد و برای فکرهای بزرگ، اقدامهای شایسته هم انجام میدهد. مدیر موفق با تقسیم و تفویض کار، موضوعات سازمان را پیگیری مینماید و با یک اولویتبندی منطقی، اقدامهای لازم را انجام میدهد. مدیران ناموفق همیشه وارد جزئیات میشوند و در ریزترین موضوعات دخالت میکنند و درنتیجه، قدرت اعتمادبهنفس و ابتکار کارمندان را سلب مینمایند.

مدیران خوشفکر، با یک برنامهی مدون، هدفهای سازمانی خود را پیگیری میکنند و هر روز صبح، تمامی اقداماتی را که قرار است انجام دهند، بر روی کاغذ نوشته و بر مبنای اولویتبندی مشخص، فعالیتها را مدیریت مینمایند. راز پیشرفت و تعالی یک مدیر، تمرکز بر انجام کارهای مهم و ارزشمند میباشد. قانون پارتو (قانون 20-80) از مهمترین اصول موفقیت یک مدیر در اولویتبندی امور میباشد یعنی شناسایی 20درصد از فعالیتهایی که 80درصد اهمیت و راندمان دارند، باعث پیروزی یک مدیر میشود.

- با فکر و هوشمندانه تصمیم میگیرند:

قضاوت زودهنگام دربارهی فعالیتها و یا کارمندان، از اشتباههای بزرگ یک مدیر ناموفق است و بدتر از قضاوت ناصحیح، تصمیمگیری و اقدام بعد از آن است. بهطور معمول در یک سازمان و مجموعه، اطلاعات مختلفی شایع و پخش میشود ولی یک مدیر هوشمند و موفق، تحت تأثیر این موضوعات قرارنمیگیرد. البته تمامی موارد را با دقت و تأمل بررسی و پس از مشورت، اقدام لازم را انجام میدهد. مدیران موفق، ساعتهای زیادی را به فکر و مشورت میپردازند و وقتیکه به نتیجهی مشخصی رسیدند، تصمیمی قاطع میگیرند و با اقتدار در جهت بهبود و پیشرفت حرکت میکنند. مدیران موفق، بعد از تصمیمگیری دچار تردید و شک نمیشوند البته همیشه مواظب افراد تصمیمساز هستند که این افراد، انسانهایی امین و صادق باشند و با نیت خیرخواهانه به مدیر مشورت دهند.

منابع وماخذ:

http://portal.nlai.ir/daka/wikipages

http://knowledje management.persian blog.ir

http://fa.wikipedia.or

برچسب: نویسنده: سید ابولی تاريخ: چهارشنبه 22 خرداد 1392 ساعت: 6:36

صفحه بندی